ช่องเก็บอัฐิ (Columbarium) คือช่องขนาดเล็กในอาคารหรือผนัง ใช้เก็บโถหรือโกศบรรจุอัฐิหลังการฌาปนกิจ เพื่อให้ลูกหลานมีที่ไหว้และระลึกถึงผู้ล่วงลับ ใช้พื้นที่น้อยกว่าการฝังในฮวงซุ้ย พบได้ทั้งในวัดและในสวนสุสานที่มีทีมดูแลประจำ
สรุปสั้น ๆ
- ช่องเก็บอัฐิ = ที่เก็บโถอัฐิหลังการเผา ภาษาอังกฤษเรียก Columbarium
- ช่องแบบจีนมักอยู่ในอาคารเฉพาะ วางทิศตามหลักฮวงจุ้ย และมีที่ไหว้บรรพบุรุษ
- มีแบบเดี่ยวสำหรับหนึ่งท่าน และแบบคู่สำหรับสองท่าน
- ทางเลือกอื่นคือเก็บที่วัด หรือลอยอังคาร แต่ละแบบเหมาะกับครอบครัวต่างกัน
ช่องเก็บอัฐิแบบจีน ต่างจากแบบไทยอย่างไร
| หัวข้อ | แบบไทย | แบบจีน |
|---|---|---|
| ที่ตั้ง | มักอยู่ในวัด เช่น ผนังโบสถ์ กำแพงวัด หรือเจดีย์ | มักอยู่ในอาคารเก็บอัฐิของสวนสุสาน |
| การวางทิศ | ตามพื้นที่ของวัด | วางทิศอาคารตามหลักฮวงจุ้ย |
| การตกแต่ง | ป้ายชื่อและรูปผู้ล่วงลับ | สีทองและสีแดง รูปพระโพธิสัตว์กวนอิม หรือสัญลักษณ์มงคล |
| การไหว้ | ทำบุญและกรวดน้ำ | ไหว้ด้วยธูป ของไหว้ และไหว้ในเทศกาลเชงเม้ง |
ตัวอย่างจากอาคารเก็บอัฐิแห่งหนึ่งในอำเภอบ้านบึง ชลบุรี ตัวอาคารหันหน้าทิศตะวันตกเฉียงเหนือ ด้านหน้าเป็นลำธาร ด้านหลังและด้านข้างเป็นภูเขา และเป็นอาคารเปิดให้ลมพัดผ่าน ซึ่งเป็นการจัดวางตามหลัก “หลังมีที่พิง หน้ามีน้ำ” แบบเดียวกับการเลือกทำเลฮวงซุ้ย
เก็บในช่องเก็บอัฐิ เก็บที่วัด หรือลอยอังคาร
| หัวข้อ | ช่องเก็บอัฐิในสวนสุสาน | เก็บที่วัด | ลอยอังคาร |
|---|---|---|---|
| มีที่ให้ลูกหลานไปไหว้ | มี | มี | ไม่มีที่เฉพาะ |
| การดูแลระยะยาว | มีทีมดูแล ขึ้นกับเงื่อนไขของแต่ละที่ | ขึ้นกับวัด | ไม่ต้องดูแล |
| ข้อควรรู้ | ควรถามเรื่องค่าดูแลรายปีก่อนตัดสินใจ | บางวัดพื้นที่ใกล้เต็ม | ต้องตรงกับความประสงค์ของผู้ล่วงลับ |
| เหมาะกับ | ครอบครัวที่อยากมีที่ไหว้ถาวรและเป็นระเบียบ | ครอบครัวที่ผูกพันกับวัดใดวัดหนึ่ง | ผู้ที่สั่งเสียไว้ หรือไม่อยากให้ลูกหลานมีภาระ |
หลายครอบครัวเลือกลอยอังคารตามคำสั่งเสียของผู้ล่วงลับ บางท่านไม่อยากให้ลูกหลานต้องรับภาระดูแล หรือไม่อยากมีรูปตัวเองอยู่บนกำแพงวัด
อีกเรื่องที่ควรรู้คือ บางวัดพื้นที่เก็บอัฐิใกล้เต็ม เมื่อช่องใดไม่มีญาติมาดูแลเป็นเวลานาน บางวัดอาจรวมอัฐิไปลอยอังคารในภายหลัง ครอบครัวที่ตั้งใจเก็บอัฐิไว้ระยะยาวจึงควรสอบถามเงื่อนไขให้ชัดเจน
ไม่ว่าจะเลือกแบบไหน สิ่งสำคัญที่สุดคือการคุยกันในครอบครัวตั้งแต่ทุกคนยังแข็งแรง จะได้รู้ความประสงค์ของผู้ล่วงลับจริง ๆ อ่านเพิ่มเติม: ฝังหรือเผา เลือกแบบไหนดี
ช่องเก็บอัฐิแบบเดี่ยวกับแบบคู่ ต่างกันอย่างไร
- แบบเดี่ยว เก็บโถอัฐิได้หนึ่งโถ เหมาะกับผู้ล่วงลับหนึ่งท่าน
- แบบคู่ เก็บได้สองโถ นิยมใช้กับสามีภรรยา หรือพ่อแม่ เพื่อให้ได้อยู่ด้วยกัน
ชั้นของช่องสำคัญอย่างไร
อาคารเก็บอัฐิส่วนใหญ่มีหลายชั้น ช่องที่อยู่ระดับสายตาเป็นที่นิยมที่สุด เพราะลูกหลานไหว้และดูแลได้สะดวก ช่องชั้นล่างสุดและบนสุดมักเข้าถึงยากกว่า ขนาดช่องแต่ละชั้นอาจไม่เท่ากัน ควรวัดขนาดโถอัฐิก่อนเลือกช่อง เพื่อให้แน่ใจว่าวางได้พอดี
หลักฮวงจุ้ยในการเลือกช่องเก็บอัฐิ
แม้อัฐิจะผ่านการเผาแล้ว หลายครอบครัวจีนยังใช้หลักฮวงจุ้ยในการเลือก
- ทิศของอาคาร ด้านหน้าโล่งหรือมีแหล่งน้ำ ด้านหลังมีที่พิง
- ชั้นของช่อง บางครอบครัวให้ซินแสเลือกชั้นตามดวงของผู้ล่วงลับ
- ฤกษ์วันนำอัฐิเข้าช่อง ดูฤกษ์เช่นเดียวกับฤกษ์ฝัง
รายละเอียดต่างกันตามความเชื่อของแต่ละครอบครัวและแต่ละสำนัก อ่านเพิ่มเติม: ฮวงซุ้ยกับฮวงจุ้ย แตกต่างกันอย่างไร
เอกสารและขั้นตอนการนำอัฐิเข้าช่อง
- เตรียมเอกสาร โดยทั่วไปใช้สำเนาบัตรประชาชนของผู้ล่วงลับ และใบมรณบัตร
- แจ้งรายละเอียดล่วงหน้า วันและเวลา จำนวนแขก และรูปแบบพิธีที่ต้องการ
- เลือกรูปแบบพิธี พิธีแบบไทยนิมนต์พระจากวัดใกล้เคียงได้ หรือทำพิธีไหว้แบบจีน
- นำอัฐิเข้าช่องตามฤกษ์ แล้วปิดช่องและติดป้ายชื่อ
เอกสารและขั้นตอนอาจต่างกันไปตามแต่ละสถานที่ ควรสอบถามก่อนวันพิธี
คำถามที่พบบ่อย
ช่องเก็บอัฐิกับโกศต่างกันอย่างไร? โกศหรือโถอัฐิคือภาชนะที่บรรจุอัฐิ ส่วนช่องเก็บอัฐิคือที่สำหรับวางโกศหรือโถนั้น
ช่องเก็บอัฐิต้องจ่ายค่าดูแลรายปีไหม? ขึ้นกับแต่ละสถานที่ บางแห่งเก็บรายปี บางแห่งจ่ายครั้งเดียวและดูแลให้ตลอด ควรถามให้ชัดก่อนตัดสินใจ
ย้ายอัฐิจากวัดมาเก็บในช่องเก็บอัฐิได้ไหม? ได้ ต้องประสานกับวัดเดิม เตรียมเอกสาร และหลายครอบครัวดูฤกษ์วันย้ายด้วย
ไม่ใช่คนเชื้อสายจีน ใช้ช่องเก็บอัฐิแบบจีนได้ไหม? ได้ หลายแห่งรับทุกศาสนาและทุกเชื้อสาย
อ่านต่อ
ช่องเก็บอัฐิแบบเดี่ยวและคู่
ช่องเก็บอัฐิแบบจีน ตกแต่งสีทองและรูปพระโพธิสัตว์กวนอิม
หากต้องการดูแบบช่อง ขนาด ราคา และเงื่อนไขล่าสุดของช่องเก็บอัฐิในบ้านบึง ชลบุรี ดูรายละเอียดได้ที่ cemeterythailand.com